Um leið og einyrki ræður sinn fyrsta starfsmann breytist hann í launagreiðanda með lögbundnar skyldur. Hann þarf að halda eftir staðgreiðslu af launum, greiða tryggingagjald, standa skil á mótframlagi í lífeyrissjóð og skila launaupplýsingum til Skattsins mánaðarlega. Þessar skyldur bætast ofan á sjálf launin og hafa bein áhrif á raunverulegan kostnað við starfsmanninn.
Hvaða skyldur fylgja því að ráða fyrsta starfsmanninn?
- Staðgreiðsla af launum: Atvinnurekandi heldur eftir tekjuskatti og útsvari af launum og skilar til Skattsins fyrir hönd starfsmannsins.
- Tryggingagjald: Sérstakt gjald sem atvinnurekandi greiðir ofan á launin, ekki starfsmaðurinn.
- Mótframlag í lífeyrissjóð: Atvinnurekandi greiðir mótframlag samhliða iðgjaldi starfsmannsins.
- Orlof: Starfsmaður ávinnur sér orlofsrétt frá fyrsta degi.
- Skil til Skattsins: Launaupplýsingar og greiðslur þarf að skila mánaðarlega, ekki bara í árslok.
Hvernig er staðgreiðsla reiknuð og henni skilað?
Staðgreiðsla er reiknuð sem hlutfall af launum samkvæmt skattþrepum sem Skatturinn birtir og uppfærir árlega. Atvinnurekandi heldur upphæðinni eftir við launagreiðslu og skilar henni áfram til Skattsins mánaðarlega. Nákvæmar dagsetningar og prósentur breytast á milli ára, svo rétt er að staðfesta gildandi tölur á skatturinn.is eða hjá bókara áður en fyrsti launaseðill er gefinn út.
Hvað kostar starfsmaður í raun umfram launin sjálf?
Heildarlaunakostnaður er alltaf hærri en talan sem stendur á ráðningarsamningnum, vegna gjalda sem leggjast ofan á launin:
| Umsamin laun | Atvinnurekandi til starfsmanns | Grunnfjárhæðin |
| Tryggingagjald | Atvinnurekandi | Reiknast ofan á laun, prósenta uppfærð árlega |
| Mótframlag í lífeyrissjóð | Atvinnurekandi | Yfirleitt í kringum 11,5% af launum. Staðfestu gildandi hlutfall |
| Orlofsframlag | Atvinnurekandi | Ávinnst sjálfkrafa, greiðist út við töku orlofs eða starfslok |
Þegar þessir liðir eru lagðir saman er raunverulegur kostnaður oft 25 til 30% hærri en grunnlaunin.
Hvernig einfaldar Payday launavinnslu fyrir fyrsta starfsmanninn?
Payday reiknar staðgreiðslu, tryggingagjald og mótframlag sjálfkrafa út frá skráðum launum, útbýr launaseðil fyrir starfsmanninn og skilagögn fyrir Skattinn í sömu lotu. Í stað þess að reikna hvern lið handvirkt í hvert sinn sem laun eru greidd fer allt ferlið fram á sama stað. Þetta er sama kerfi og heldur utan um sjálfvirka launavinnslu fyrir fyrirtæki sem þegar eru með starfsfólk á launaskrá.
Hvað ættir þú að gera áður en nýr starfsmaður byrjar?
- Gakktu úr skugga um að ráðningarsamningur tilgreini laun, starfshlutfall og gildandi kjarasamning skýrt.
- Skráðu starfsmanninn og launaupplýsingar í bókhalds- eða launakerfi áður en fyrsti launaseðill er gefinn út.
- Staðfestu gildandi hlutföll fyrir staðgreiðslu, tryggingagjald og lífeyrissjóð fyrir árið.
- Settu upp mánaðarlegt ferli fyrir skil til Skattsins svo ekkert gleymist eftir fyrsta mánuðinn.
Lestu meira um sjálfvirka launavinnslu í Payday eða kynntu þér heildarlausn Payday fyrir bókhald og laun á einum stað.
Þessi grein er almenn upplýsingagjöf, ekki ráðgjöf um kjarasamninga eða skattamál. Staðfestu gildandi hlutföll og réttindi hjá Skattinum, lífeyrissjóði og viðeigandi stéttarfélagi.
